Koffie koek(jes)

Met verbazing keek mijn collega uit Hong Kong naar ons. We zaten met z’n vieren aan tafel en het gesprek kwam op koffie. De aanleiding was het feit dat ik, tijdens het trainingskamp op de Beijing Sport University, bij het ontbijt van die harde koekjes had ontdekt. Ik kwam niet op de naam maar ik dacht dat weten mijn Italiaanse tafelgenoten wel. De wielren coach noemde gelijk een merknaam en de fysiotherapeut noemde savoiardi. Maar het woord wat ik zocht kwam niet boven. 

Gregory noemde vanzelfsprekend savoiardi, want hij is een liefhebber van de gewoonte om een koekje of brood in de koffie te dopen. Dat zijn in Italië de lady fingers, in het Nederlands gewoon lange vingers genoemd. Hoewel ze misschien nog wel luchtiger zijn onze variant die wij vooral in onze tiramisu variant gebruiken.

We kwamen al delibererend uit op (Tuscany) Cantuccini. De dubbel gebakken (net als beschuit) en dus harde sneetjes van deeg met amandelschijfjes. Vroeger alleen met kerst in de wijn maar al snel ook bij de koffie geserveerd als lekkernij om te dopen. 

De dame uit HKG keek het met verbazing aan want het gesprek ging deels in het Engels maar voor de rest in het Italiaans. Af en toe kon ik een woordje meepraten. Ze vroeg me na afloop hoeveel talen spreek je? Meestal noem ik het op in volgorde van leren: Gronings, Nederlands, Engels, Duits en Portugees (5 dus) en ik lawaai-papegaai ook nog wat Frans en Spaans/Italiaans als er langzaam gesproken wordt. Maar ik kan ook nog in een aantal andere talen goedemorgen of proost zeggen. Maar hoe het koekje heette? Ik dacht aan mijn keren in Italië als ik heerlijke espresso bij het ontbijt kon nuttigen. 

Het leverde op dat ik eenmaal weer op mijn kamer op zoek ging naar de koffie lekkernijen. Want het woord wat ik zocht kwam niet in me op. 

Ik moest wel direct denken aan ‘Baci di Dama’ (kus van de dame)  ook zo’n typisch Italiaans koffie koekje: twee koekjes met chocolade ertussen. Later met vele variaties opgevoerd bij de espresso waarbij de chocolade gemengd is met honing.  Het woord wat de hele tijd op mijn lippen lag kwam opeens op, heel simpel, biscotti. De licht gekleurde variant die ik in Beijing tegen kwam. Maar ondertussen was ik al bezig met koffiemomenten te vinden op de geheugenzolder. 

De kus van de dame is een zoetigheid die het ook goed zou doen in Brazilië. Daar nemen ze bij de koffie een brigadeiro. Een soort van Mozart kugel maar dan veel zoeter en minder chocola. Moest ik gelijk denken aan Kaffee und Kuchen in Port Alegre. Waar een Duitse enclave ook op het sportcentrum zijn sporen heeft nagelaten en waar nog steeds, een unicum in Zuid Amerika, een tentje met koffie en zelf gebakken taarten en koeken langs de baan staat bij wedstrijden. 

Met Erik, mijn klasgenoot van het CIOS, die in Berlijn woont en me meetroonde naar het beste winkeltje in zijn oude buurt voor Kaffee met zelfgemaakte koeken.

Op het CIOS had Wil Westphal een espresso apparaat op zijn werkkamer. Een traktatie op zich naast de vele gesprekken die we hadden. Hij vertelde me ook voorafgaand aan het WK in Rome dat ik Tazza d’oro moest bezoeken (makkelijk te vinden vlak bij de beroemde trappen en de fonteinen zei hij). Dat was een openbaring. Staande een espresso naar binnen klokken of iets meer tijd nemen als je iets van zoetigheid erbij neemt. De smaak van de koffie was intens. Ook lekker toen later mijn goede vriend Rob Rijnders een koffieapparaat aanschafte en heerlijke Illy koffie serveerde in de originele mini vaasvormige kopjes. Het apparaat wat Diana al bezat voor ons huwelijk doet het ook prima. Al kostte het me wel enige moeite om het goed onder de knie te krijgen. In Saudi introduceerde Davide, de Italiaanse bondscoach voor de kleiduiven schutters, me in de portable machine wereld. Als purist had hij naast een espressopompmachinetje ook een koffiemolentje in zijn bagage. Nu gebruik ik zelf een simpel OutIn apparaat die ik makkelijk op reis mee kan nemen. Alleen de cups van Peet’s met een hoger nummer doen het minder goed. Geen idee hoe dat komt.

Maar dat waren allemaal kopjes koffie zonder iets. Pure koffie, soms met een glaasje water, zonder koek(jes).

Terwijl van huis uit koffie eigenlijk nooit zonder koek op tafel kwam. De bekende Groninger koek dus. Meestal de simpele sukade variant of met krenten. Afgewisseld met oudewijvenkoek. In de december maand werd het even een speculaasje. Ten tijde van mijn jaren als atletiektrainer in Nederland nam ik steevast een thermos met koffie mee plus een pakje stroopwafels.

Als ik nu ergens een goede espresso ontdek kijk ik ook gelijk naar de bisotti. Als er sprake is van een bak koffie dan lust ik daar wel een cheese cake bij of een heerlijke punt appeltaart (met slagroom er naast op of op een apart schoteltje). Maar dat slechts één keer per week in het weekend.