Coach

 De afgelopen jaren ben ik wel gewend om te reageren op: “CoachG”.  Of alert te zijn als er coach geroepen wordt. Op het trainingscentrum ben ik de enige die aangesproken wordt met coach. Terwijl er toch heel wat coaches rondlopen. 

Ik heb me nooit direct afgevraagd waar het woord vandaan komt tot ik een post op LinkedIn zag van de CEO van coachtocoach-team. Hij schetste de geschiedenis van het woord coach. 

Toen heb ik dat nog maar eens nagekeken want het kwam me raar voor (het klopte wel trouwens).

 

Tegenwoordig zijn er zoveel coaches in allerlei commerciële takken dat ik het aan devaluatie onderhevig is. Of toe aan herdefiniëren van het begrip. Het is in ieder geval niet meer alleen een functie in de sport. 

 

Toen ik begon aan het onderzoeken of de post Sven Wehrmeyer klopte schoot ik in de lach. Zag opeens de tronie van Jan Willem van der (K)Wal voor me in een trainingspak met grote opdruk op de rug: COACH. We lagen bijna dubbel op de baan toen we het de eerste keer zagen. Dat was denk in de zomer van 1983. 

 

…In most European languages (Spanish and Portuguese coche, Italian cocchino, German kotsche, all from Hungarian kocsi (szekér) "(carriage) of Kocs," village. Ook het Nederlandse woord koets stamt daarvan af. (Bron: etymonline.com).

Het gaat om een vervoersmiddel en krijgt later ook in dit verband een vermelding als passagierswagon: coach. 

Maar ik ben geen koetsier en treinwagon of bus en toch coach. Dat komt door de studenten van de Oxford universiteit. 

…Meaning "instructor/trainer" is c. 1830 Oxford University slang for a private tutor who "carries" a student through an exam… (Bron: etymonline.com).

Een coach was daar iemand die je begeleide en voorbereide op de examens als het er op aan kwam. Pas later (1861) werd het toepasbaar als functie in de sport. 

 

Toen was ‘trainer' al langer gangbaar in het taalgebruik als iemand die sporters prepareerde door middel van lichamelijke oefeningen tot prestaties. Het was een afgeleide van paarden-trainer. Trainer van dieren dus in eerste instantie, net als in het Afrikaans. Daar komt het woord trainer voor als afgeleide van iemand die dieren temt en kunstjes leert: africhter.

In de voetballerij werd ik eerder wel aangesproken als trainer en niet met mijn naam. Hoewel dat bij FC Emmen niet mijn eigen naam was maar een bijnaam: Rio. (Omdat ik later aansloot en eerst nog op de Olympische Spelen was in Rio de Janeiro als coach van Nadine Broersen)  

 

Dat ik als trainer-coach te boek sta moet eigenlijk met de term sport worden gekoppeld. Hoewel. Sport tegenwoordig ook meer en meer een verzameling is van verschijningsvormen die een sportief karakter kennen maar niks te maken hebben met het werk wat ik doe. Dat is meer en meer entertainment en ik ben geen entertainer. Dus dan maar atletiek coach.

Druk met coachen dezer dagen in Shanghai: voorbereiden en begeleiden richting de Aziatische Spelen met LJW. Ook voor haar is CoachG een stuk makkelijker uit te spreken dan Gerard met die keelklank G en rollende r.